Seçme ve Seçilme Hakkı: The Global Voice sordu, İngiltere’deki Kıbrıslı Türkler cevapladı

Seçme ve Seçilme Hakkı: The Global Voice sordu, İngiltere’deki Kıbrıslı Türkler cevapladı
Covid-19
09.12.2019
A+
A-

KKTC Başbakanı ve Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ersin Tatar, İngiltere ziyareti sonrası gündeme gelen ‘Yurt Dışında Yaşayan Kıbrıs Türklerinin Seçme ve Seçilme Hakları’ ile ilgili olarak konunun tartışılması gerektiğini vurguladı ve bunun için anayasa değişikli gerektiğine dikkat çekti.

İngiltere ziyaretinde birçok görüşmeler gerçekleşen ve halk ile bir araya gelen Tatar, karşısına ilk çıkan en önemli konu başlığının seçme ve seçilme hakkı olduğunu dile getirdi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasanın 5/76 Sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasası kimin nerede nasıl oy verebileceğini ayrıntılı olarak belirtiyor. Yasanın yurt dışında yaşayanların oy vermesine olanak sağlayan bir düzenlemesi bulunmadığı belirtildi. KKTC dışında yaşayan bir kişinin oy verebilmesi için yasanın değiştirilmesi ve bunun ise Anayasa değişikliği ile yapılması gerektiği vurgulandı.

The Global Voice olarak ilk özel haberimizi, ‘Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin Seçme ve Seçilme Hakkı’ üzerine yaptık.

Bu konuyla ilgili İngiltere’de yaşayan Kıbrıslı Türklere ‘Dış Ülkelerde yaşayan Kıbrıs Türklerinin seçme ve seçilme hakları’ ile ilgili ne düşündüklerini sorduk. Birbirinden ilginç yorum ve cevaplar aldığımız röportajımızın en dikkat çeken cevaplar ise gençlerden geldi. Gençlerin çoğu seçme ve seçilme hakkına sahip olmaların önemine değindi ve özellikle Kuzey Kıbrıs ile olan bağların güçlendirilmesi için önemli bir fırsat olarak nitelendirildi. Öteki yandan ise, yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin Kuzey Kıbrıs’ın seçimlerine ve iradesine dahil olmaması gerektiği vurgulandı. 

OKAN BAYSAN – IBM FİRMASINDA YÖNETİCİ DANIŞMAN

Uzun yıllar doğup büyüdükleri memleketten uzakta yaşayan, ve yaşadıkları ülkenin de vatandaşı olmaya hak kazanan çift uyruklu diasporaya bakarsak seçme hakkı elde etmelerinde bir sakınca görmüyorum. Türkiye dahil birçok ülke yurt dışında yaşayan vatandaşlarına oy verme hakkı tanıyor ve gerek şahsen gerek posta ile bu hakkı kullandırıyor. Kıbrıslı Türkler için de böyle bir aranjmanda bence sorun olmaması lazım. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarına önem veren her ülkenin bundan çekinmemesi gerekir. Seçilme hakkına gelince, seçilmek istedikleri ülkede ikamet etmeyen kişilerin bu hakkı istemesi sakıncalı olabilir. Seçilmek istedikleri ülkenin meclisinde parlamentosunda görev alıp o devlete katkıda bulunmak isteyenlerin lojistik olarak orada olması, aktif olarak görev yapması komitelerde yer alması çok önemli. Dolayısıyla İngiltere veya başka bir ülkede yaşayıp ikamet etmediği vatanının milletvekili olması hafife alınacak bir konu değil.

Her iki durumda da adayların kimlik sahibi olmaları, Ve orada yaşayanlar kadar her konuda güncel olmaları etkin katkı yapabilecek kapasitede olmaları gerekir.

SERDAR SARI – İŞ ADAMI 

Dış ülkelerde yaşayan Kıbrıs Türklerinin seçme ve seçilme haklarını tanımak şu an anlamsız ve gerekli olmayan bir girişim. Böylesi bir girişimden önce yapılması gereken çok şey var, örneğin önce KKTC Devleti kendi sorumluluklarını yerine getirmesi gerekiyor. Devletimiz yurtdışında yaşayan gençlerle ilişkilerini geliştirilmeli. Yurt dışında yaşayan gençlerimizin çoğu şu an Başbakanın kim olduğunu bile bilmiyor, gençlerimizin KKTC siyasetine ile bir ilgisi yok. KKTC Devlet yetkilileri önce kendini üçüncü ve dördüncü nesillerimize tanıtsın. Dış ülkelerde yaşayan Kıbrıs Türkler seçme ve seçilme hakkına sahip olması için önce oradaki düzeni ve sistemi bilmemli. Tanımadıkları ve bilgi sahibi olmadıkları bize sistem için niye söz sahibi olsunlar? Şu an KKTC seçimlerinde hür iradesiyle ve bilinçli bir şekilde oy kullanacak 3 bin kişi zor buluruz. Muhtemelen aileler gençlerin oylarını yönlendirecek, böylesi bir şeye niye izin verelim? Nasıl bir faydası olacak ki KKTC için? 

Dış Ülkelerde yaşayan Kıbrıs Türklerinin seçme ve seçilme haklarına sahip olmasına karşı değilim lakin yapılması gereken çok işimiz bundan önce. Mesela İngiltere’deki Kıbrıslı Türkler İngiltere’deki siyasetine söz sahibi olsun ve Kıbrıslı Türklerin sesi olsun. Buradaki politikaları ve yaşam şartlarını iyileştirmek için çalışmalıyız. İnsanlarımız İngiltere’de ciddi bir yaşam mücadelesi vermekte, İngiliz yönetimin sıkkı yasaları, kira ve ev ücretlerin çok pahalı olması, çocuklarımızın geleceğinin belirsiz olması. Birde yaz tatili olunca memleketlerine gitmek isteyen insanların ciğeri resmen kanıyor uçak biletlerin fiyatlarından. 

KKTC Dışişleri Bakanlığı ve KKTC  Londra Temsilcisi işini doğru dürüst ve tarafsız bir şekilde yerine getirseydi eğer, buradaki insanlarımız böylesi bir talepte bulunma gereğinde bulunmazdı. Buradaki Temsilcilik halk ile ilşkilerini geliştirmeli ve devlet yetkililer bizleri herşeyen önce inandırsın. Temsilcimiz tarafsız bir şekilde bizi KKTC’de temsil etmeli.  Biz burada kimlik kartı bile çıkaramıyoruz. 

İngiltere’deki esas sorun nedir? Gençlerimizi kazanmak. Devlet buradaki asimlasyonu nasıl engelleyecek? Herşeyden önce devlet ve gençler entegre olmalı. Seçme ve seçilme hakkını talep edenler hiç bu gençlerimizin arasında oldu mu ve bu gençlerimizin yararına bir girişimde bulundu mu? Herşeyden önce gençlerimize sahip çıkalım. Kıbrıs Türk Gençlik Birliği İngiltere ismindeki gençlik örgütümüz bizim umudumuz olsun, bu gençlerimiz bir yıl içinde neler başardı ve neler başaracak. Bu gençlerimiz ne kadar güçlü olursa bizim de sesimiz o kadar gür çıkacak.

TUNCEL NALBANTOĞLU – İŞ ADAMI 

Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin seçme ve seçilme hakkında sahip olması kaçınılmazdır. Bu hepimizin hakkı ve bu haktan mahrum bırakılmalıyız. Şöyle bir gerçek var, ne biz Kıbrıs’tan nede Kıbrıs bizden kopamıyor. Bu bağımızı güçlendirmek için ise seçme ve seçilme hakkı bizlere verilmesi gerekiyor. Yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin en az yüzde 80’ini sürekli Kuzey Kıbrıs’ı ziyaret ediyor, gerek turizm gerekse ekonomi sektörüne ciddi bir katkı sunuyor. Dolayısıyla, yurt dışındaki Kıbrıslı Türklerin varlığı ciddi bir şekilde değerlendirilmesi gerekiyor. Sayın Başbakanımız Londra ziyaretinde önemli açıklamalarda bulundu ve bu konuyu mecliste gündeme getirerek bizlere umut oldu. Dilerim bu sadece bir söz olarak kalmaz ve Ersin Tatar böylesi bir girşimi gerçekleştirir çünkü şimdiye kadar hiç bir yetkili yapamadı. 

YAREN KURUOVALI – YÜKSEK LİSANS ÖĞRENCİSİ 

Bu konu aslında çok önemli ve iyice değerlendirip tartışmamız gerekiyor. İngiltere’de doğup ve memleket sevgisi ile büyüyen bir genç olarak Kuzey Kıbrıs’ta seçme ve seçilme hakkına sahip olmak isterim. Özellikle gençleri ve gelecek nesilleri Kuzey Kıbrıs’a bağlamak için önemli bir girişim çünkü bu hakka sahip olan insanlarımız Kuzey Kıbrıs’ın iç ve dış siyasetini daha fazla takip edecek, ilgilenecek ve Kuzey Kıbrıs’ın buradaki sesi olmak için daha fazla çalışacak. Kuzey Kıbrıs’taki ambargoları aşmak için yurtdışındaki Kıbrıslı Türkler güçlü bir potansiyel. İngiltere’deki doğup büyüyen gençler KKTC kimlik kartına sahip olmasına rağmen askerlik yapmak zorunda, fakat kimlik kartına sahip olan vatandaşlar oy hakkına bile sahip değil. Bu çelişki çözülmelidir. Yurt dışındaki Kıbrıslı Türkleri ötekileşmelerden vazgeçilmeli, bizler kendi memleketimizde kendimizi yabancı olarak hissediyoruz.

 


ARİF TAHİR ERİŞEN – AVUKAT 

Yurt dışında yaşayan Kıbrıs Türklerine Seçme ve Seçilme hakkı verilmesi durumunda dış ülkelerde ve bilhassa 300 Bini aşkın İngiltere’de yaşayan kardeşlerimizin KKTC ile bağlarının daha da güçlenmesine, sorunlarını KKTC Meclisine aktarıp bu sorunların daha etkin bir şekilde halledilmesine katkı yapacaktır. Yurtdışından KKTC’ye ekonomik yatırımların artmasını tetikleyecektir. Yurt dışında ve bilhassa İngiltere’de yaşayan ve Siyasete meraklı olan gençlerin Meclise Milletvekili seçilebilmek için ve halk nazarında beğenilip temayüz edebilmek için Kıbrıs ile daha fazla yarış ve ilgileneceğinden dolayı bir anda bu gibi siyasete meraklı kişilerin aileleri ve temasta bulundukları dernek ve örgütler ile bir Kıbrıs ve KKTC ile ilgilenen şahısların sayıları artacak ve neticede Kıbrıs Türkünün Haklı Davasını yurt dışında savunanların ve lobi faaliyetlerinde bulunanların sayıları artacaktır. Bu halde de Kıbrısta ve Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türkler arasında sağlam köprüler kurularak birlik ve beraberlikleri güçlenecektir.   

Tabii Kıbrısta karşı görüşte olan bazı çevreler Seçme ve Seçilme Hakkı Yurt Dışında yaşayan Kıbrıslı Türklere verilmesi ile  Kıbrısta yaşamayan ve sorunları bilmeyen kimseler dışarıdan gelip bizi idare mi etsin ve kaderimizi değiştirsin mi diyenler vardır. Fakat bu konuyu ayrıştırıcı olarak değil bütünleştirici, birleştirici ve KKTC dışından yeni fikirlerin ve tecrübelerin Kıbrıs’a gelip Ekonomik ve Sosyal yönden ilerletici yönleri ile meseleye bakılması daha faydalı olur diye düşünüyorum. Tabii Yurt Dışına verilecek olan Milletvekili sayısı Kıbrıs Türklerinin yaşadığı ülkeler bazında orantılı bir temsiliyet şekli üzerinden düşünülebilir. Şu anda tam olarak senesini hatırlamam fakat 1980’li yılların sonlarında Kıbrıs’ta düzenlenen Yurt Dışında Yaşayan Kıbrıslı Türkler Sempozyumunda, Yurt Dışında Yaşayan Kıbrıslı Türklere Seçme ve Seçilme Hakkı verilmesi yönünde  İngiltere’den, Türkiye’den, Avusturalya ve Kanada’dan katılan örgütler Sempozyumda sunum yapma görevini bana vermişlerdi. Benim bu Sempozyumda sunumundan takriben 30 sene sonra Yurt Dışında Yaşayan Türklerin Seçme ve Seçilme Hakkı gerçekleşirse hayırlı olur inşallah.

NURİYE MERTCAN – ÖĞRETMEN

Oy hakkı? Yaşadığım ülkede bu hafta yapılacak olan seçimleri takip etmeye çalıştıkça, oy vermenin önemini bir kez daha hatırladım. Oy verecek kişinin bir ülkenin politikasını yalnızca medyadan öğrenmesi ve olayları yaşamadan, başkalarının çıkardığı seslere uyarak oy kullanması bir toplum için yanlıştır. Vatanımızı ne kadar seversek sevelim, orada yaşamadan oy hakkının bizlere verilmesi, Kıbrıs’ta yaşayan toplumun doğru karar veremeyeceklerini düşünmemiz demektir. Diasporada yaşayanların sayısı ülkede yaşayanların sayısını aşmış olması bizim seçimleri ne kadar etkileyebileceğini gösterir. Halkımızı yaşamadığımız bir ülkede oy kullanma yerine, yaşadığımız ülkedeki politik sistemini iyi anlayarak, sesimizi duyurabilecek kişilere oy vermelerini davet ediyorum.

İSMAİL İBRAHİM – GENÇ GİRİŞİMCİ VE PASTANE ŞEFİ 

‘İngiltere’de yaşayan Kıbrıs Türklerine seçme ve seçilme hakkı verilmesi için çalışma başlatacak’. Bu söylemi önemsiyorum ve umarım söylem olarak kalmaz. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olan ve yurtdışında yaşayan biz Kıbrıslı Türkler ailelerimizin doğup büyüdü, köklerimizin, özümüzün bulunduğu adamızda söz sahibi olmak, hem hatırı sayılır bir nüfus gücü ve hem de maddi ve manevi gücümüzle devletimizin kalkınması için destek vermek istiyoruz. Bu da seçme ve seçilme hakkımızın Anayasa ile düzenlenmesi ve uygun şartların sağlanması ile mümkün olacaktır. Sesimizi KKTC yetkililerine duyurmak için bu konuyu gündeme sürekli getirmemiz lazım. İngiltere’de yaşayan Kıbrıslı Türklerden memleketini ziyaret edenlerin sayısı yaklaşık 30,000. Bu önemli bir rakam ve bu insanların farklı sektörlerde önemli bir katkısı var bu görmezden gelinmemeli. 

HÜSEYİN HAŞİM – KIBRIS İSLAM CEMİYET BAŞKANI 

Yıllarca İngiltere’de yaşayan Kıbrıslı Türkler, KKTC ekonomisine büyük katkıda bulunan bir toplum, gerek tatil zamanında KKTC tatil yapmaya tercih eden binlerce insan KKTC ekonomisi destek veren bir toplumdur, binlerce insan KKTC’de emlak ve iş sahibi olmuştur, erkek çocuklarımız kimisi asker görevini yapıyor kimisi bedeli askerini yapmış bir toplum ve KKTC’deki siyaseti yakından takip eden bir toplum olarak seçme hakkı verilmeli. Kıbrıs İslam Cemiyeti Başkanı olarak bunu destekliyoruz, artık yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türkler ve vatandaş olarak söz sahibi olmak isteriz.

D.C – GAZETECİ VE MEDYA SAHİBİ 

Dış ülkelerde yaşayan Kıbrıslı Türklerin oy verme hakkı tanınması süper birşey, yurt dışında 10 seneden fazla yaşamadıkları sürece. Tabii ki böyle bir sunumun riskleri de yüksek olur. Oy manipülasyonu muhtemeli artar ve sahtekarlık şansı artar. Yani, demokrasi için mükemmel birşey ama yönetim olarak yurt içinden bile daha fazla güvenlik ve gözlem gerektiren bir seçenek.

GÜNER GÜMÜŞ – ÖĞRENCİ 

İngiltere’de yaşayan Kıbrıs Türküne seçme ve seçilme hakkı verilmesi için çalışma başlatılması, özellikle kendim gibi İngiltere’de doğup büyüyen gençler için ümit verici bir söylem. KKTC Anayasasına göre her vatandaş oy kullanma hakkına sahip lakin bizim için bu geçerli değilmiş. Bugün dünyada hemen her ülke, dış ülkelerde yaşayan vatandaşlarına seçimlerde oy verme hakkı tanımaktadır. Uluslararası insan hakları da bu söylemi destekliyor. Dış ülkelerde yaşayan insanlar içinde seçme ve seçilme hakkı tanınmalıdır. Dış ülkelerde yaşamamıza rağmen, bizim ailelerimiz Kuzey Kıbrıs’ta yatırım yaptı ve yaptıkları yatırım içinde vergi ödemekte. KKTC vatandaşı olsak da olmasak da askerlik bizim içinde geçerli çünkü vatani bir görev. Çoğu vatandaşlık görevini tamamlayan insanlarımız, seçme ve seçilme hakkından maruz kalıyor. Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin de sesi duyurulmalı, dolayısıyla Kıbrıslı Türklerde katılımda bulunup dışlanmaması lazım. Uluslararası insan hakları şu an önemli bir rol oynamaktadir ve bizde bunun ile uyum içinde olup adil olmalıyız. 

ŞENİZ HUSSEİN – GENÇ GİRİŞİMCİ 

Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türkler seçme ve seçilme hakkına sahip olmalıdır. Bugün dünyada hemen her ülke, dış ülkelerde yaşayan vatandaşlarına seçimlerde oy verme hakkı tanımaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin vatandaşı olarak nerede olursak olalım oy verme hakkına sahip olmalıyız. Bazıları buna karşı gelebilir çünkü Kuzey Kıbrıs’ta yaşamıyoruz ve vereceğimizin oyunun etkisini belki de bizzat biz yaşamayacağız lakin bir şekilde bizlerde söz sahibi olmalıyız. 

AYŞE S – ANESTEZİ UZMANI  

Diasporada yaşayan Kıbrıslı Türklerin bir kısmı seçme ve seçilme hakkına sahip olmak istiyor fakat ben bu söyleme katılmıyorum. Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türkler Kuzey Kıbrıs’ta söz sahibi olması adil olmaz çünkü orada yaşamıyoruz. Oradaki seçimlere yön vermemiz veya etkimizin olması mantıklı olmaz, Kuzey Kıbrıs’taki iradesine büyük bir haksızlık olur. Örneğin Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan çoğunluk bir konu üzerine hayır diyor fakat yurt dışındaki Kıbrıslı Türkler orada yaşamasına rağmen o konu üzerine evet diyor ve bu değişim orada yaşayanlar etkiliyor. Oy vermek isteyen veya milletvekilli olarak seçilmek isteyen vatandaşlarımız Kuzey Kıbrıs’a dönüp orada yaşamalı.

YORUMLAR

  1. Aziz KENT dedi ki:

    Her Insanin secme ve secilme haki butun ulkelerde olan aynisini de Kibrisli Turkler ucunde coktan gecerli olmaliydi biz 1975 de bunun ucun buyuk calismalar yaptik bazi dar goruslu insanlar engel oldular ayni insanlar engel olmaya devam ediyorlar yaziklarolsun