2020 Yaz Sezonu Havacılık Faaliyetleri

13.04.2020
A+
A-

İlk olarak Çin’in Wuhan kentinde çıkan ve daha önce alışa gelmemiş görüntülere tanıklık ettiğimiz, 1 milyar küsür nüfüsa sahip olan bir ülkeyi vuran, tüm sokaklarını, ulaşım ağlarını durduran Korona virüsü salgının bugün bütün dünya etkileniyor. Uzak doğunun kalbi Çin’de hızla artmaya başlayan vakalar karşısında tedbir almak isteyen ülkeler ilk adım olarak bundan bir buçuk ay önce Çin’e olan sivil uçuşları durdurmakla başlamıştı. Türkiye’nin ve Dünya’nın en çok noktasına uçan havayolu şirketlerinden biri; Türk Hava Yolları’da Çin’e uçuşlarını durduran havayollarından biriydi. Wuhan’da mahsur kalan Türk vatandaşlarını kurtarmak için Ankara’nın Etimesgut havalimanından havalanan Airbus A400M tipi askeri nakliye uçağıyla tarihi bir uçuş yapılmıştı ve orada mahsur kalan vatandaşlar kurtarılmış, ülkelerine geri getirilmişti. Şüphesiz dünyada bir noktadan diğerine en hızlı ulaşım havayoluyla sağlanmaktadır. Yalnız insanlara değil, kargo taşımacılığını da büyük katkısı olan hava taşımacılığı pandemiyle savaştığımız bu günlerde ciddi bir darboğazdan geçmesine rağmen önemini, ülkelerin birbiri arasında tıbbı malzeme transferiyle de kanıtlamıştır. Bu süreçte ciddi yaralar alacak olan hava taşımacılığı sektörü olmadan da bugünleri atlatayamacığımızı görüyoruz. 2018 ve 2019 yılında adı iki önemli kazaya karışan Boeing 737 Max, bazı havayolları  filosunda aktif olarak hizmet vermesinden dolayı bir sürü havayolunu “ground” edilmesinden finansal olarak zora sokmuştur. Filo planlamasını bu uçaklara göre yapan havayollarının planları alt üst olmuş, 2019 yaz sezonundaki yoğunluğu atlatabilmek için bazı havayolları ek bir külfete girmiş, ek uçaklar kiralayarak yolcu kapasitesini artırmaya çalışmıştır. Ülkemizde, Corendon gibi filosunu bu uçaklarla yenilemeyi düşünen ve Türkiye’de de ilk 737 MAX’ı filosuna katan Corendon’un tüm finansal genişleme beklentileri alt üst olmuş, geleceğe dair bir belirsizlik meydana gelmişti. THY’ de de buna benzer durumlar söz konusuydu. İstanbul’daki 3. havilamınına taşınmanın da ortaya çıkardığı harcamalar geride bıraktığımız yıldaki en bazriz sıkıntılardı.  Geçtiğimiz aylarda 2 uçağı kaza kırıma uğrayan Pegasus Havayolları da finansal açıdan ciddi sıkıntılı günlerden geçiyordu. Bu gibi kaza kırım olayları sonrası yolcuların havayoluna/havacılığa olan güvenlerinde gözlemlenen düşüşler ve buna bağlı tercihler o havayolunun hanesine yazılan eksi bir değerdir. Nitekim bu ve buna benzer olaylardan ötürü 20 küsur yıla varan faal yaşamıyla bilinen “Atlasglobal” geride bıraktığımız bu aylarda iflasını açıklamıştı. El ette Atlasglobal iflas eden tek havayolu değildi. 2019 yılı yaz ayında ekonomiyi ve turizm sektörünü en çok sarsan olaylardan biri İngiltereli havayolu şirketinin, “ThomasCook’un”batışıydı. 150 yıla varan geçmişe sahip bu havayolunun bir gecede iflası dünya ekonomisi üzerinede derşnden hissedilen bir etki bırakmıştı. Aralarında Türkiye’nin de olduğu bir sürü ülkeye ciddi miktarda turist taşıyan bu Havayolunun devinin batışı ekonomi kanallarında günlerce konuşulmuştu. 2020 yazı havacılık sektörü açısından ciddi anlamda zorlayıcı bir yaz olmasını zaten beklenirken, üzerine Korona virüsünün de yol açtığı etkiler eklenerek durum çıkmaza doğru ilerledi. Ülker arası havayolu taşımacılığın durduğu, tek tük uçuş dışında başka ticari uçuşun düzenlenmediği şu günlerde iptal edilen uçuşlardan ötürü dinansal açıdan zararlar başlamıştır. IATA’nın (Uluslararası Hava Taşımacılığı Örgütü) beklentisine göre bu süreçte havayolu sektörü 63 ila 113 milyar dolarlık ($) bir kayıpla karşı karşıya kalacaktır. Bir sürü havayolu bu ekonomik kayıp nedeniyle küçülmeye gidecektir. Geçtiğimiz haftalarda çıkan haberlerde bazı havayollarının yeni uçak siparişlerini iptal ettiğini gördük. Bir sürü havayolu personeli çalışanlarını (hostes, pilot, uçak bakım-onarım teknisyeni) eve yolladıklarını duyduk. Bir sürü yolcu ileriye dönük tatil planlarını iptal etmiş durumda. Geçtiğimiz Mart ayında bazı büyük havayollarının %20 kapasiteyle uçtuğunu bile duyduk. Bunların yanında birkaç   Britanyalı havayolunun bazı havalimanlarındaki slotlarını kaybetmemek adına “yolcusuz/boş” seferler düzenlediği haberlerine bile aldık. Yolcu sayısında hızla bir düşüş, bir duraklama yaşanırken havayolu kargo taşımacılığına da olan talep artmadı değil. Bu süreçte şüphesiz en çok kazancı online satış yapan siteler elde etti. Bazı ülkelerde uygulanan sokağa çıkma kısıtlamaları veya yasakları nedeniyle dışarı çıkamayan tüketici soluğu internet üzerinden alış veriş etmekte aldı. Yapılan alış-verişleri de bir yerden bir yere transfer etmek kargo şirketlerine kaldı. Kargo şirketlerine artan talep tabii ki ücretlere de yansıdı. Fiyatlarda neredeyse %100 bir artış yaşandığı gözlemlendi. Bir sürü ilklerle karşılaştığımız bugünlerde nelerle karşılaşacağımızı kestirmek oldukça zor. Fakat şunu söyleyebiliriz; bu süreçten sonra bazı dünya devi havayolları ekonomik olarak yarı yarıya bir küçülmeye gidebilir. Filo sayısı yarıya inerken, ileriye dönğk uçak siparişleri askıya alınabilir. Süreci iyi idare etme becerisine sahip olmayan bir sürü havayolu da bundan sonraki süreçte aramızda olmaya bilir. Veya piskolojik anlamda daralmış insanların bu pandemiye karşı olan korkusu geçince insanların hava almak, yeni yerler keşfetmek için olan isteği doğrultusunda sektör ciddi bir taleple karşılaşabilir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.